Na wstępie warto wskazać, że głównym celem przyświecającym instytucji upadłości konsumenckiej jest przede wszystkim oddłużenie – całkowite lub też częściowe- konsumenta, który popadł w problemy natury finansowej. Dla przeprowadzenia postępowania upadłościowego bez znaczenia pozostaje kwestia wysokości długu. Liczy się jedynie fakt, że osoba fizyczna nie jest w stanie jej terminowo spłacać.

Instytucja upadłości konsumenckiej uregulowana została w ustawie Prawo upadłościowe, co więcej 24 marca 2020 roku weszły w życie przepisy nowelizujące przedmiotową kwestię.

Kto może ogłosić upadłość w Polsce?

Możliwość skorzystania z ogłoszenia upadłości konsumenckiej skierowana jest do dłużników, którzy stali się niewypłacalni. Według ustawy jest to sytuacja, w której dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych.

Przyjmuje się, że stan taki występuje, gdy opóźnienia w spłacie długów przekraczają 3 miesiące. Wspomniana nowelizacja rozszerzyła krąg osób uprawnionych do skorzystania z omawianej instytucji o osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą (wcześniej mogły to zrobić wyłącznie osoby fizycznie nie prowadzące działalności gospodarczej).

Nowelizacja objęła swoim zakresem również kwestię umyślności w doprowadzeniu do niewypłacalności. Od wejścia w życie tejże regulacji sąd na etapie rozpatrywania wniosku o upadłość bada jedynie czy została spełniona przesłanka niewypłacalności. Nie rozpatruje czy konsument doprowadził do takiej sytuacji z własnej winy czy też nieumyślnie. W przyszłości ma to znacznie usprawnić postępowania upadłościowe.

Upadłość konsumencka- od czego zacząć?

Pierwszą czynnością jaką dłużnik będzie zobligowany wykonać jest złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej do sądu rejonowego, właściwego ze względu na miejsce zwykłego pobytu. Warto pamiętać, że taki wniosek również może złożyć wierzyciel dłużnika, który jednak będzie musiał uzasadnić i uprawdopodobnić żądanie wniosku.

Konsekwencje zawinionej niewypłacalności dla dłużnika.

Według znowelizowanego brzmienia przepisów Prawa upadłościowego sąd zbada przyczyny niewypłacalności dopiero po ogłoszeniu upadłości, a negatywne konsekwencje dla zawinionych działań dłużnika będą widoczne przy ustalaniu planu spłaty wierzycieli.

Jeżeli okaże się, że dłużnik celowo doprowadził do swojej niewypłacalności to sąd odmówi umorzenia zobowiązań bez planu spłaty, co finalnie doprowadzi do braku oddłużenia.

Ogłoszenie upadłości konsumenckiej – jakie konsekwencje ?

W momencie uwzględnienia przez Sąd wniosku o ogłoszenie upadłości konsumenckiej wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości wskazując przy tym syndyka.

Dłużnik staje się „upadłym” i zostaje pozbawiony możliwości korzystania i rozporządzania swoim majątkiem przez okres 5 lat, tym samym zostaje zobligowany do składania corocznych sprawozdań obejmujących jego sytuację majątkową.

Po ogłoszeniu upadłości syndyk tworzy spis inwentarza oraz szacuje masę upadłości i sporządza plan likwidacji. Celem przyświecającym likwidacji majątku jest spieniężenie i zaspokojenie roszczeń wierzycieli.

Reasumując, rozpoczęcie procesu ogłoszenia upadłości powinno być ostatecznością przy czym warto pamiętać, że faktyczne jej ogłoszenie nie rozwiąże wszystkich problemów zadłużonego konsumenta. Należy tak rozporządzać swoim majątkiem, aby nigdy nie zaistniała potrzeba skorzystania z tej instytucji. Jeśli jednak dojdzie do kryzysu finansowego, ogłoszenie upadłości konsumenckiej może być jedynym słusznym rozwiązaniem.

Dominika Kamińska, aplikant radcowski